Bir Ribonükleik Asit Nedir?

Biyolojik açıdan önemli bir molekül olan ribonükleik asit (RNA), bazı durumlarda deoksiribonükleik asit (DNA) ile benzerdir ancak bazı önemli yapısal ve fonksiyonel farklılıklara sahiptir. Her biri hücre içinde farklı rol oynayan birkaç tür ribonükleik asit vardır. Ribonükleik asitler, protein sentezinde birçok önemli görevi yerine getirir ve gen düzenlemesinde rol oynar.

RNA ve DNA'nın her ikisi de nükleik asit olarak adlandırılır ve benzer bir temel yapıyı paylaşır. Her iki tür nükleik asit, nükleotit denilen birimlerden oluşur. Her bir nükleotit, üç molekülden oluşur: bir fosfat, bir şeker ve azotlu bir baz. Birkaç farklı azotlu baz vardır ve DNA ve RNA'nın hücrenin uzun süreli ve günlük bakımı hakkında bilgi depolamasını ve iletmesini sağlayan bu moleküllerin sekansıdır.

Bazı benzerlikleri paylaşsalar da, ribonükleik asit ve deoksiribonükleik asit molekülleri üç önemli şekilde farklıdır. İlk olarak, bir RNA molekülü tek ipliklidir, oysa DNA çift iplikli bir moleküldür. İkincisi, RNA riboz adı verilen bir şeker içerir ve DNA deoksiriboz adı verilen bir şeker içerir. Üçüncü fark, DNA'da, adenin için tamamlayıcı baz çiftinin timin olmasıdır; RNA'da ise, adenin için baz çifti urasil olarak bilinen modifiye timinin bir versiyonudur.

Üç ana ribonükleik asit tipi vardır. Bunlar transfer RNA (tRNA), haberci RNA (mRNA) ve ribozomal RNA'dır (rRNA). Bu üç molekül yapısal olarak benzer fakat çok farklı fonksiyonlar sergiliyorlar.

Messenger RNA, transkripsiyon adı verilen bir işlemin ürünüdür. Bu işlemde, DNA'nın bir bölümünde taşınan genetik kod kopyalanır ve mRNA molekülünün sentezi ile sonuçlanır. MRNA, tek bir proteini kodlayan bir DNA bölümünün tam bir kopyasıdır. Yapıldıktan sonra, bu mRNA, hücrenin çekirdeğinden sitoplazmaya doğru ilerler, burada başka bir ribonükleik asidin yardımıyla yeni bir hücresel işlem geçirir.

Hücrenin sitoplazmasında, mRNA transfer RNA molekülleri ile temas eder. Transfer RNA, amino asitleri protein sentezi bölgesine taşıyarak protein üretilmesine yardımcı olur. TRNA, amino asitlerin protein zincirine yerleştirilme sırasını belirlemek için mRNA molekülünü “okuyarak” proteini oluşturmak için bir şablon olarak mRNA moleküllerini kullanır. Bu sürece çeviri denir.

Üçüncü tip RNA, ribozomal RNA, çevirinin gerçekleştiği bölgedir. Ribozomal RNA molekülleri, mRNA'nın proteinlere çevrildiği bölgedir. Ribozomal RNA, bu işlemde hem haberci hem de transfer RNA molekülleri ile etkileşime girerek ve bir enzim aktivitesi bölgesi olarak hareket ederek yardımcı olur.

Diğer ribonükleik asit tipleri arasında mikro RNA ve çift sarmallı RNA bulunur. Mikro RNA, haberci RNA'nın transkripsiyonunu düzenlemeye yardımcı olmak için hücreler tarafından kullanılır ve belirli bir genin protein haline getirilme hızını hem artırabilir hem de azaltabilir. Bazı virüs türlerinde bulunan çift sarmallı RNA, hücrelere girebilir ve mikro RNA'ya benzer bir şekilde hareket ederek çeviri ve transkripsiyon işlemlerine müdahale edebilir.

DİĞER DİLLER

Bu makale size yardımcı oldu mu? Geri dönüşünüz için teşekkür ederiz Geri dönüşünüz için teşekkür ederiz

Nasıl yardımcı olabiliriz? Nasıl yardımcı olabiliriz?